Osobliwości przyrody
Osobliwości przyrody
Muszyna proponuje bliski kontakt z nienaruszoną przyrodą oraz jej osobliwościami. Jednym z takich miejsc jest rezerwat ?Las Lipowy Obrożyska" w Muszynie. To jeden z nielicznych w Europie naturalnych lasów lipowych i jeden z najcenniejszych kompleksów lasu liściastego na terenie Beskidów. Porastający górę Mikową, pomiędzy Muszyną i Milikiem, świetlisty grąd złożony jest głównie z lipy drobnolistnej w wieku ok. 200 lat, z domieszką graba, jodły, buka, świerka, jawora i modrzewia. W podszyciu występuje grab i leszczyna, a w runie, kwitnące na wiosnę i wczesnym latem - żywce, marzanka wonna, miodunka ćma, zawilce, wawrzynek wilczełyko, gwiazdnica wielkokwiatowa, pierwiosnek i inne. W cieplejszych okresach klimatu w Karpatach takich lasów było więcej, ten przetrwał do dziś dzięki korzystnemu mikroklimatowi. Rezerwat powstał w 1919 r., jako jeden z pierwszych w niepodległej Polsce. Obecnie zajmuje powierzchnię 100,38 ha. Przez rezerwat prowadzi 4,2 km ścieżka dydaktyczna, oznaczona biało-zielonym kwadratem. Siedem przystanków tematycznych zwraca uwagę na charakterystyczne fragmenty rezerwatu. Najdogodniejsze dojście do ścieżki dydaktycznej znajduje się przy ul. Lipowej, z wygodnego parkingu obok Ośrodka Rehabilitacyjnego Polskiego Związku Niewidomych; to zaledwie 1500 metrów od muszyńskiego rynku. Spacerując po lesie lipowym na 2-3 godziny można skutecznie zapomnieć o ?hałasie" cywilizacji i zrelaksować się w domu sarny, lisa, borsuka, dzika, licznych ptaków i owadów. Zachowanie ciszy sprzyja spotkaniu właśnie tych zwierząt. Występują tu również szczególnie rzadkie gatunki fauny Polski: żbik, niepyllak mnemozyna, mochołówka białoszyja i bocian czarny oraz jedna z największych ostoi salamandry plamistej.
Między Powroźnikiem, a Muszyną, 655 m npm na północnym stoku Czarnych Garbów, w otoczeniu jodłowego starodrzewu jest miejsce, które przez lata było owiane legendami. Według podań starych mieszkańców Powroźnika, w okolicach tego miejsca mieli bez wieści przepadać ludzie, a ?czarne moce" miały wciągać w ponure bagnisko całe zaprzęgi konne zwożące drzewo z lasu. Dzisiaj, nasza wiedza jest już pełna. Owym tajemniczym miejscem jest urokliwy staw górski nazwany ?Czarną Młaką". Powstał kilkaset lat temu poprzez wypełnienie wodą niecki utworzonej wskutek obsunięcia się zbocza górskiego. Obok lustra wody znajduje się trzęsawisko i torfowisko. Roślinność bagienna porastająca ?Czarną Młakę" w górskim krajobrazie okolic Muszyny uchodzi za osobliwość przyrodniczą i dlatego staw został uznany za pomnik przyrody. Tajemniczość stawu prawdopodobnie spowodowana była trudną jego lokalizacją w terenie. Obecnie każdy turysta bez problemu może do niego trafić. W połowie drogi wojewódzkiej nr 971 łączącej Muszynę z Powroźnikiem rozpoczyna się lokalny czarny szlak, który prowadzi do ?Czarnej Młaki" (czas przejścia ok. 0:40 h) i dalej do niebieskiego szlaku PTTK. Na miejscu zostały urządzone ławeczki, tablica informacyjna oraz podest ułatwiający obserwację fauny i flory ?Czarnej Młaki". Otoczenie stawu zmienia się w zależności od pory dnia i roku, a także od... naszego nastawienia. Potrafi być ponure i groźne, ale znaczenie częściej bywa przyjazne, świetliste i ciepłe.
Na granicy Złockiego i Jastrzębika, a ściślej mówiąc pod powierzchnią ziemi, znajduje się obszar tektonicznie zaangażowany, z nasunięciami i licznymi uskokami. Dzięki takiej budowie geologicznej na powierzchnię wydobywa się gaz pochodzący z odgazowania bardzo głębokich stref skorupy ziemskiej. Takie powierzchniowe ekshalacje gazowe nazywamy mofetami. Pomiędzy wspomnianymi wioskami, na obszarze 0,3 km2 występuje wiele mofet. Największa, łatwo dostępna i najbardziej atrakcyjna jest wydzielająca dwutlenek węgla mofeta stanowiąca Pomnik przyrody nieożywionej im. Prof. Henryka Świdzińskiego. Główna tablica informacyjna usytuowana jest przy samej drodze. Płynący poniżej drogi potok Złocki swoimi wodami częściowo zakrywa miejsca wydobywania się CO2, co pozwala z łatwością zauważyć zjawisko. Doskonale widoczne są tu rozrywające się i syczące bąble gazu. Dzięki występującym źródłom mineralnym, bagniste dno potoku zabarwione jest na kolor rdzawo-pomarańczowy, to wszystko porasta intensywna niskopienna roślinność, która dodaje kontrastu. Wszystko wokół tu bulgoce i dycha. Zainstalowane na miejscu tablice informacyjne opisują szczegółowo zjawisko, a schodki i mostek chronią przed pobrudzeniem butów i przypadkową dewastacją pomnika. Mofeta w Złockiem uznana jest za najefektowniejszą w Polsce.
